სხე­უ­ლის ზედ­მე­ტად გა­ცი­ვე­ბა ისე შე­სამ­ჩნე­ვი არ არის, რო­გორც მო­ყინ­ვა, მაგ­რამ შე­იძ­ლე­ბა უფ­რო სა­ხი­ფა­თო იყოს და სიკ­ვდი­ლი გა­მო­იწ­ვი­ოს. რო­გორც კი თქვე­ნი სხე­უ­ლი იმა­ზე მეტ ენერ­გი­ას ხარ­ჯავს, ვიდ­რე გა­მო­ი­მუ­შა­ვებს, თქვე­ნი სა­სი­ცოც­ხლო ორ­გა­ნო­ე­ბი, მათ შო­რის ტვი­ნი და ნერ­ვუ­ლი სის­ტე­მა, შე­ნე­ლე­ბუ­ლად იწ­ყებს მუ­შა­ო­ბას. სუს­ტი გა­და­ცი­ვე­ბის დროს ადა­მი­ა­ნი სი­ცი­ვის­გან კან­კალს იწ­ყებს, ირ­ღვე­ვა მოძ­რა­ო­ბის კო­ორ­დი­ნა­ცია, სა­უ­ბა­რი გა­ურ­კვე­ვე­ლი ხდე­ბა, ადა­მი­ა­ნი ფეხ­ზე არამ­ყა­რად დგას. სა­შუ­ა­ლო გა­და­ცი­ვე­ბის დროს კან­კა­ლი ჩერ­დე­ბა, სის­ხლის წნე­ვა და პულ­სი ეცე­მა, სუნ­თქვა შე­ნე­ლე­ბუ­ლია. სხე­უ­ლის ზედ­მე­ტად გა­ცი­ვე­ბამ შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­იწ­ვი­ოს კო­მა და სიკ­ვდი­ლი. ძლი­ე­რი გა­და­ცი­ვე­ბის დროს ადა­მი­ა­ნის სხე­უ­ლი გვამს გავს _ უძ­რა­ვია, ცი­ვი, გაქ­ვა­ვე­ბუ­ლი, კა­ნი მო­ცის­ფრო-მო­ნაც­რის­ფროა.
ბავ­შვის სხე­უ­ლი ად­ვი­ლად შე­იძ­ლე­ბა გა­და­ცივ­დეს ისი­ნი ისე­თი პა­ტა­რე­ბი არი­ან, რომ სით­ბოს ნე­ბის­მი­ე­რი და­ნა­კარ­გი მათ­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია. იგი­ვე შე­იძ­ლე­ბა ით­ქვას ხან­დაზ­მულ ადა­მი­ა­ნებ­ზე, რად­გან მა­თი სის­ხლის მი­მოქ­ცე­ვა შე­ნე­ლე­ბუ­ლია. და­სუს­ტე­ბუ­ლი მო­ხუ­ცე­ბი ძა­ლი­ან მგრძნო­ბი­ა­რე­ნი არი­ან სი­ცი­ვის მი­მართ, რად­გან თით­ქმის არ აქვთ ცხი­მის სა­ფა­რი, რო­მე­ლიც სი­ცი­ვის­გან და­ი­ცავ­დათ.
თუ ზამ­თარ­ში გა­რეთ დი­დი დრო­ის გა­ტა­რე­ბას გეგ­მავთ, უნ­და იცო­დეთ, რო­გორ ებ­რძო­ლოთ სი­ცი­ვეს, მა­ში­ნაც კი, თუ სი­ცი­ვეს შეჩ­ვე­უ­ლი ხართ და კარგ ფი­ზი­კურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იმ­ყო­ფე­ბით. აშშ არ­მი­ის გა­მო­ყე­ნე­ბი­თი მე­დი­ცი­ნის სა­მეც­ნი­ე­რი-კვლე­ვი­თი ინ­სტი­ტუ­ტის ადა­მი­ა­ნის ორ­გა­ნიზ­მზე სი­ცი­ვის გავ­ლე­ნის შეს­წავ­ლის გან­ყო­ფი­ლე­ბის დი­რექ­ტო­რი, ვე­ტე­რი­ნა­რი­ის დოქ­ტო­რი მუ­რეი ჰამ­ლე­ტი, შემ­დეგ რჩე­ვებს გთა­ვა­ზობთ.

მოთ­ხი­ლა­მუ­რე­ებს და ბუ­ნე­ბის მოყ­ვა­რუ­ლებს სი­ცი­ვე­ზე ყოფ­ნის ორი სა­ა­თის შემ­დეგ ლო­ყე­ბი, ცხვი­რი, ხე­ლე­ბის და ფე­ხე­ბის თი­თე­ბი უც­ნა­უ­რად ფერ­მკრთა­ლი უხ­დე­ბათ. ისი­ნი ღე­ბუ­ლო­ბენ ზე­და­პი­რულ მო­ყინ­ვას კა­ნის ზე­და­პი­რუ­ლი ტკი­ვი­ლი და და­ბუ­ჟე­ბა, რო­მე­ლიც ჩნდე­ბა სი­ცი­ვე­ზე ხან­გრძლი­ვი ყოფ­ნის შე­დე­გად.
ღრმა მო­ყინ­ვა უფ­რო სე­რი­ო­ზუ­ლი შემ­თხვე­ვაა. ყვე­ლა­ზე სე­რი­ო­ზუ­ლი საფ­რთხე ჩვე­უ­ლებ­რივ ემუქ­რე­ბა კი­დუ­რებს, ხე­ლე­ბის და ფე­ხე­ბის თი­თებს, ცხვირს და ყუ­რებს.
რო­დე­საც თქვე­ნი კა­ნი ცივ­დე­ბა, ჯერ ტკი­ვილს გრძობთ, შემ­დეგ სით­ბოს, ხო­ლო რო­დე­საც მო­ი­ყი­ნე­ბა, კა­ნი თეთ­რი და მა­გა­რი ხდე­ბა. ძლი­ე­რი მო­ყინ­ვა სა­ხი­ფა­თოა. თუ სა­თა­ნო­დო ზო­მებს არ მი­ი­ღებთ, შე­იძ­ლე­ბა სა­ჭი­რო გახ­დეს მო­ყი­ნუ­ლი ნა­წი­ლის ამ­პუ­ტა­ცია. ნე­ბის­მი­ე­რი ადა­მი­ა­ნი, რო­მე­ლიც ცივ დღეს გა­რეთ არის, მო­ყინ­ვის სა­შიშ­რო­ე­ბის წი­ნა­შე დგას.
რამ­დე­ნი­მე მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ ძა­ლი­ან სა­სარ­გე­ლო რჩე­ვა და­გეხ­მა­რე­ბათ თა­ვი­დან აი­ცი­ლოთ მო­ყინ­ვა. ხო­ლო თუ, მი­ღე­ბუ­ლი ზო­მე­ბის მი­უ­ხე­და­ვად, სხე­უ­ლის რო­მე­ლი­მე ნა­წი­ლი მა­ინც მო­გე­ყი­ნათ, და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ მი­მარ­თეთ ექიმს. გა­და­უ­დე­ბე­ლი დახ­მა­რე­ბის აღ­მო­ჩე­ნის შემ­თხვე­ვა­შიც კი, სა­მი-რვა კვი­რის გან­მავ­ლო­ბა­ში ექი­მე­ბი ვერ შეძ­ლე­ბენ ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის მი­ყე­ნე­ბუ­ლი ზი­ა­ნის სე­რი­ო­ზუ­ლო­ბის დად­გე­ნას. ოდ­ნავ მო­ყი­ნუ­ლი სხე­უ­ლის ად­გი­ლე­ბი სი­ცი­ვის მი­მართ მგრძნო­ბი­ა­რე დარ­ჩე­ბა ერ­თი-ორი სე­ზო­ნის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ხო­ლო ძლი­ე­რი მო­ყინ­ვის შე­დე­გე­ბი მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა დაგ­რჩე­ბათ.

ქა­რი­სა­გან აქერ­ცლი­ლი კა­ნი ცი­ვი და მშრა­ლი ამინ­დის შე­დე­გია. ამის თა­ვი­დან ასა­ცი­ლებ­ლად უნ­და მი­ი­ღოთ სიფ­რთხი­ლის ზო­მე­ბი ქუ­ჩა­ში და შე­ნო­ბა­შიც. შე­ნო­ბა­ში თბი­ლი ჰა­ე­რი აშ­რობს კანს, ის უფ­რო ად­ვი­ლად ზი­ან­დე­ბა სი­ცი­ვე­ზე. და­ზი­ა­ნე­ბუ­ლი უჯ­რე­დე­ბი მკურ­ნა­ლო­ბის გა­რე­შეც გა­მო­ი­მუ­შა­ვე­ბენ ახალ და­მა­ტე­ნი­ა­ნე­ბელ ნივ­თი­ე­რე­ბებს. კა­ნის აღ­სად­გე­ნად ერ­თი თვეა სა­ჭი­რო, თუ არ და­ზი­ან­და ღრმად გან­ლა­გე­ბუ­ლი უჯ­რე­დე­ბი. გთა­ვა­ზობთ რჩე­ვებს, რომ­ლე­ბიც სა­შუ­ა­ლე­ბას მოგ­ცე­მენ სწრა­ფად აღიდ­გი­ნოთ და­ზი­ა­ნე­ბუ­ლი კა­ნი.
და­ი­ზი­ლეთ სვე­ლი ღრუბ­ლით. აბა­ზა­ნა მი­ი­ღეთ დღე­გა­მოშ­ვე­ბით, უფ­რო ხში­რად არ შე­იძ­ლე­ბა, გან­სა­კუთ­რე­ბით, თუ არ ას­რუ­ლებთ მძი­მე სა­მუ­შა­ოს, ან ისეთ სა­მუ­შა­ოს, რომ­ლის დროს ად­ვი­ლად ის­ვრე­ბით. ნაკ­ლე­ბად გა­მო­ი­ყე­ნეთ სა­პო­ნი, რო­მე­ლიც აცი­ლებს კა­ნის ბუ­ნებ­რივ დამ­ცავ გა­მო­ნა­ყოფს. ქა­რი­სა­გან აქერ­ცლი­ლი კა­ნის სწრა­ფად შე­სა­ხორ­ცებ­ლად შე­მო­ი­ფარ­გლეთ ხე­ლე­ბის და­ბა­ნით ჭა­მის წინ და ტუ­ა­ლე­ტის შემ­დეგ.
გა­მო­ი­ყე­ნეთ სუ­პერ­ცხი­მი­ა­ნი სა­პო­ნი, მა­გა­ლი­თად ,,Dოვე~. ის შე­ი­ცავს ექ­სტრა­ლი­პი­დებს, რომ­ლე­ბიც და­მა­ტე­ბით ნა­მა­ვენ კანს.
გა­მო­ი­ყე­ნეთ ბამ­ბის ხელ­თათ­მა­ნე­ბი. ჭურ­ჭლის რეც­ხვის და სხვა სა­ში­ნაო საქ­მე­ე­ბის კე­თე­ბი­სას არ გა­ი­კე­თოთ რე­ზი­ნის ხელ­თათ­მა­ნე­ბი, რომ­ლე­ბიც კან­თან უშუ­ა­ლო შე­ხე­ბი­სას იწ­ვევს გა­ღი­ზი­ა­ნე­ბას. რე­ზი­ნის ხელ­თათ­მა­ნე­ბის ქვეშ ბამ­ბის ხელ­თათ­მა­ნე­ბი გა­ი­კე­თეთ.

აუ­ცი­ლე­ბე­ლი არ არის ჩრდი­ლო­ეთ პო­ლუს­ზე იც­ხოვ­რო, რომ ცი­ვი ამინ­დით გა­მოწ­ვე­ულ პრობ­ლე­მებს შე­ე­ჩე­ხო. ყო­ველ­წლი­უ­რად ალ­პი­ნის­ტე­ბი, მოგ­ზა­უ­რე­ბი, მოთ­ხი­ლა­მუ­რე­ე­ბი და მრბო­ლე­ლე­ბი გა­ნიც­დი­ან ზამ­თრის მოქ­მე­დე­ბას. გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი მგრძნო­ბე­ლო­ბა ახა­სი­ა­თებს ლო­ყებს, ტუ­ჩებს, ხე­ლებს და ყუ­რებს. მარ­თლაც, აუ­ცი­ლე­ბე­ლი არ არის ზამ­თარ­ში ჰა­ერ­ზე ყოფ­ნის მოყ­ვა­რუ­ლი იყოთ, რომ სი­ცი­ვით გა­მოწ­ვე­უ­ლი და­ა­ვა­დე­ბე­ბი შე­გემ­თხვეთ. ოფი­სის ზეთ­ბი­ლი ატ­მოს­ფე­რო კანს ისე გა­გიმ­შრა­ლებთ, რო­გორც ალი­ას­კის ტუნ­დრა.
თუ იგ­რძე­ნით, რომ ყი­ნუ­ლი გჩხვლეტთ, კა­ნი ქა­რი­სა­გან აგე­ქერ­ცლათ, მოკ­ლედ გა­ი­ყი­ნეთ, სწრა­ფად აღ­მო­უ­ჩი­ნეთ დახ­მა­რე­ბა სა­კუ­თარ თავს. ამის­თვის ბევ­რი დრო არ დაგ­ჭირ­დე­ბათ.
_ გა­და­ცი­ვე­ბის დროს სწრა­ფად იმოქ­მე­დეთ.
_ ოც­და­ა­თი წა­მი დაგ­ჭირ­დე­ბათ, რომ ქა­რი­სა­გან აქერ­ცლილ კან­ზე კრე­მი წა­ის­ვათ. კრე­მი და­ი­ცავს კანს ამინ­დის უარ­ყო­ფი­თი ზე­მოქ­მე­დე­ბის­გან და ხელს შე­უწ­ყობს რე­გე­ნე­რა­ცი­ის პრო­ცესს.
_ ოცი წუ­თი დაგ­ჭირ­დე­ბათ, რომ მო­ყი­ნუ­ლი თი­თი და­ი­ზი­ლოთ.

ფუტ­კრე­ბი, ბზი­კე­ბი, ონავ­რე­ბი, ბა­ზე­ბი სხვა­დას­ვხა ჯგუ­ფებს გა­ნე­კუთ­ვნე­ბი­ან. მათ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი ტემ­პე­რა­მენ­ტი, შხა­მი, ნეს­ტა­რი აქვთ, თუმ­ცა მა­თი ნაკ­ბე­ნი არ გან­სხვავ­დე­ბა ტკი­ვი­ლის ინ­ტენ­სი­ვო­ბით და შე­შუ­პე­ბის ხა­რის­ხით. თუ ალერ­გი­კი არ ხართ (იხ. ,,ფუტ­კა­რი-მკვლე­ლის ნეს­ტა­რი: თა­ვი აა­რი­დეთ ფუტ­კრის ნაკ­ბენს~), ტკი­ვი­ლი და შე­შუ­პე­ბა თან­და­თან გა­გივ­ლით, მაგ­რამ ამას რამ­დე­ნი­მე სა­ა­თი, ან დღე დას­ჭირ­დე­ბა.
აი, რი­სი გა­კე­თე­ბა შე­გიძ­ლი­ათ ნაკ­ბე­ნით გა­მოწ­ვე­უ­ლი დის­კომ­ფორ­ტის შე­სამ­ცი­რებ­ლად.
ამო­ი­ღეთ ნეს­ტა­რი. კბე­ნის დროს მხო­ლოდ ფუტ­კა­რი ტო­ვებს ნეს­ტარს. მი­სი ამო­ღე­ბა ფრჩხი­ლე­ბი­თაც შე­იძ­ლე­ბა _ ეს ერ­თი წუ­თის საქ­მეა. ,,სი­ტუ­ა­ცია რომ არ გარ­თულ­დეს, შე­ე­ცა­დეთ არ გა­მო­ა­დი­ნოთ შხა­მი, რო­მე­ლიც ნეს­ტა­რის ბო­ლო­ში მდე­ბა­რე­ობს~, გირ­ჩევთ მე­დი­ცი­ნის დოქ­ტო­რი მარ­ტინ ვა­ლენ­ტი­ნი.
და­ი­დეთ ყი­ნუ­ლი. ცი­ვი კომ­პრე­სი მო­მენ­ტა­ლუ­რად მო­გიხ­სნით ტკი­ვილს და შე­შუ­პე­ბას. და­ი­დეთ ყი­ნუ­ლი ორ სა­ათ­ში ერ­თხელ, პირ­ვე­ლი დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში, ასე­თი კომ­პრე­სი არა მარ­ტო აცი­ვებს ნაკ­ბე­ნის ად­გილს, არა­მედ აფერ­ხებს შხა­მის გავ­რცე­ლე­ბას.
ფე­ხი მაღ­ლა ას­წი­ეთ. ,,თუ მწერ­მა ფეხ­ში გიკ­ბი­ნათ, ფე­ხი ოც­და­ა­თი წუ­თის გან­მავ­ლო­ბა­ში აწე­ულ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში გა­ა­ჩე­რეთ~, გირ­ჩევთ ვა­ლენ­ტი­ნი.

რა შეიძლება გახდეს ორსულისთვის ბავშვის დაკარგვის მიზეზი და როგორ უნდა ავიცილოთ თავიდან ეს საფრთხე?
ნატა, 22 წლის.
თქვენს კითხვებს პასუხობს ბარბარე გორგოშიძე (ი.ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის ს/კ ინსტიტუტის ექიმი რეპროდუქტოლოგი, მედიცინის დოქტორი)

ორსულობის ვადამდე მიუტანლობა, საკმაოდ ხშირია. თუმცა, ამ უბედურების თავიდან აცილება შესაძლებელია.

ორსულობამდე არსებული პათოლოგიური მდგომარეობების დროული დიაგნოსტიკა და კორექცია ბევრ შემთხვევაში, თავიდან აგვაცილებს ორსულობის ნაადრევ შეწყვეტას.
ექიმისთვის დროული მიმართვა და სათანადო მკურნალობის დაწყება უკვე დაწყებული მოშლის დროსაც კი იძლევა ორსულობის შენარჩუნების შანსს.

ღორის გრიპი წარმოადგენს სასუნთქი სისტემის მწვავე კონტაგიოზურ ინფექციურ დაავადებას, რომელსაც იწვევს გრიპის ერთ-ერთი გამომწვევი. დაავადება ხასიათდება ავადობის მაღალი და სიკვდილიანობის შედარებით დაბალი მაჩვენებლით (1-4 %). ვირუსი ღორებს შორის ვრცელდება ჰაერ-წვეთოვანი გზით, პირდაპირი და არაპირდაპირი კონტაქტით, ვირუსის მტარებელი ღორების მიერ. დაავადების გავრცელება ღორებს შორის მიმდინარეობს მთელი წლის განმავლობაში, განსაკუთრებით ზამთრის პერიოდში. ბევრ ქვეყანაში ღორებს უტარებენ ღორის გრიპის საწინააღმდეგო აცრებს.
ღორის გრიპის გამომწვევს წარმოადგენს H1N1 ქვეტიპის ვირუსი, თუმცა იმავდროულად ღორის ორგანიზმში ცირკულირებს ვირუსის სხვა ქვეტიპებიც (მაგ: H1N2, H3N1, H3N2). ღორები შეიძლება დასნებოვნებული იყვნენ ფრინველის ან ადამიანის სეზონური გრიპის გამომწვევი სხვა ვირუსებით.. ვინაიდან ღორის ორგანიზმში ხშირად ერთდროულად არსებობს სხვადასხვა ტიპის ვირუსი, ხდება მათი გენების “შერევა” და წარმოიქმნება ე.წ “რეასსორტანტ" ვირუსი. როგორც წესი, ღორის ვირუსი ვრცელდება მხოლოდ ღორებს შორის, თუმცა ხანდახან ხდება ვირუსის გავრცელება ადამინზე.

ქი­რურ­გი­უ­ლი ჩა­რე­ვის შემ­დეგ სწრა­ფად გა­მო­ჯან­მრთე­ლე­ბის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია მო­ემ­ზა­დოთ ფი­ზი­კუ­რი და გო­ნებ­რი­ვი გა­მოც­დის­თვის. თქვენ ისე უნ­და ივარ­ჯი­შოთ, თით­ქოს ოლიმ­პი­ურ თა­მა­შებ­ში აპი­რებ­დეთ მო­ნა­წი­ლე­ო­ბის მი­ღე­ბას. სა­მე­დი­ცი­ნო გა­მოც­დი­ლე­ბა აჩ­ვე­ნებს, რომ ფი­ზი­კუ­რად და გო­ნებ­რი­ვად მომ­ზა­დე­ბის შემ­თხვე­ვა­ში, თქვენ შეძ­ლებთ სწრა­ფად გა­მო­ჯან­მრთელ­დეთ ოპე­რა­ცი­ის შემ­დეგ.
მომ­ზა­დე­ბა ძა­ლი­ან რთუ­ლი არ უნ­და იყოს.
_ თქვენ უნ­და გა­ით­ვა­ლის­წი­ნოთ რჩე­ვე­ბი, რომ­ლე­ბიც სა­შუ­ა­ლე­ბას მოგ­ცე­მენ ოპე­რა­ცი­ის მი­მართ და­დე­ბი­თად გა­ნეწ­ყოთ.
_ მოკ­ლე დრო­ში შეძ­ლებთ ინ­ფექ­ცი­ის­გან დაც­ვას.
_ ერ­თი დღის გან­მვა­ლო­ბა­ში თქვენ მო­ას­წრებთ სა­ა­ვად­მყო­ფო­ში მის­ვლას, ოპე­რა­ცი­ის გა­კე­თე­ბას და სახ­ლში გა­წე­რას _ ეს შე­საძ­ლე­ბე­ლია ქი­რურ­გი­უ­ლი ოპე­რა­ცი­ის თა­ნა­მედ­რო­ვე ხერ­ხე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით.

პი­ტერ კლა­ი­ნი ამ­ბობს, რომ ნე­ბის­მი­ე­რი რა­მის სწრა­ფად სწავ­ლა შე­იძ­ლე­ბა, თუ სიტ­ყვებს წარ­მო­იდ­გენთ. ნა­ხეთ, რა ად­ვი­ლია ამის გა­კე­თე­ბა.
ქვე­მოთ (ტექ­სტი გა­დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი, რომ წა­კით­ხვა ვერ შეძ­ლოთ) მო­ცე­მუ­ლია ათი სიტ­ყვის ჩა­მო­ნათ­ვა­ლი. სთხო­ვეთ ვინ­მეს წა­გი­კით­ხონ ეს სიტ­ყვე­ბი. თქვენ კი, იმის ნაც­ვლად, რომ და­ი­მახ­სოვ­როთ სიტ­ყვე­ბი, წარ­მო­იდ­გი­ნეთ ამ სიტ­ყვე­ბის გა­მომ­სახ­ვე­ლი ნა­ხა­ტე­ბი. კლა­ი­ნი ამ­ტკი­ცებს, რომ თქვენ უპ­რობ­ლე­მოდ და­ი­მახ­სოვ­რებთ ათი სიტ­ყვი­დან მი­ნი­მუმ ცხრას.

თქვენ ალ­ბათ ფიქ­რობთ, რომ გე­ნი­ო­სებს გე­ნე­ბი ქმნი­ან, მაგ­რამ მო­დით, და­ვუ­ფიქ­რდეთ პი­ტერ კლა­ი­ნის სიტ­ყვებს: ,,მე ვფიქ­რობ, რომ ადა­მი­ა­ნი, რო­მელ­საც ჩვენ გე­ნი­ოსს ვუ­წო­დებთ, იყე­ნებს უამ­რავ სწრაფ მე­თოდს გო­ნე­ბის გა­სა­უმ­ჯო­ბე­სებ­ლად~. კლა­ი­ნი, ასე­ვე ფსი­ქო­ლო­გი­ის და გა­ნათ­ლე­ბის ბევ­რი სხვა სპე­ცი­ა­ლი­ტი, ფიქ­რობს, რომ ის სწრა­ფი მე­თო­დე­ბი, რომ­ლებ­საც გე­ნი­ო­სე­ბი მეხ­სი­ე­რე­ბის გა­სა­უმ­ჯო­ბე­სებ­ლად, ინ­ტე­ლექ­ტის, შრო­მი­სუ­ნა­რი­ა­ნო­ბის და აქ­ტი­უ­რო­ბის ასა­მაღ­ლებ­ლად იყე­ნე­ბენ, ნე­ბის­მი­ერ­მა ადა­მი­ან­მა შე­იძ­ლე­ბა გა­მო­ი­ყე­ნოს. თქვენ:
_ ერთ წუთ­ში შეძ­ლებთ მო­იხ­სნათ და­ძა­ბუ­ლო­ბა, რო­მე­ლიც ანე­ლებს გო­ნებ­რივ მუ­შა­ო­ბას;
_ სა­მოც წამ­ში გა­ი­უმ­ჯო­ბე­სოთ მეხ­სი­ე­რე­ბა;
_ ათ წუთ­ში აი­მაღ­ლოთ ენერ­გია და შრო­მი­სუ­ნა­რი­ა­ნო­ბა.
წა­ი­კით­ხეთ ქვე­ვით მოყ­ვა­ნი­ლი მი­თი­თე­ბე­ბი და თქვენ შეძ­ლებთ, მოკ­ლე ხან­ში, გა­ნი­ვი­თა­როთ გო­ნებ­რი­ვი შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი და წარ­მა­ტე­ბით გა­მო­ი­ყე­ნოთ შემ­დგომ­შიც.

ჩვე­ვე­ბი ადა­მი­ა­ნის ორ­გა­ნიზ­მის ბუ­ნებ­რი­ვი ინ­სტრუ­მენ­ტე­ბია, რომ­ლე­ბიც ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბის სა­შუ­ა­ლე­ბას აძ­ლვე­ენ. ჩვენ ვლა­პა­რა­კობთ, ვა­ტა­რებთ მან­ქა­ნას, ვწერთ, მი­ვირ­თმევთ, ვფიქ­რობთ, ვიც­ვამთ, ვწყვეტთ პრობ­ლე­მებს და კი­დევ უამ­რავ რა­მეს ვა­კე­თებთ ეს ჩვე­ვე­ბია. ჩვე­ნი ჩვე­ვე­ბი გვინ­თა­ვი­სუფ­ლე­ბენ დროს, რო­მე­ლიც შე­იძ­ლე­ბა დავ­ხარ­ჯოთ უფ­რო სა­ინ­ტე­რე­სო და სა­სი­ა­მოვ­ნო საქ­მი­ა­ნო­ბა­ზე. ჩვე­ვე­ბის წყა­ლო­ბით ჩვენ შეგ­ვიძ­ლია ერ­თდრო­უ­ლად ვი­ა­როთ, დავ­ღე­ჭოთ სა­ღე­ჭი რე­ზი­ნა და შე­ვი­სუნ­თქოთ ვარ­დე­ბის არო­მა­ტი.
ეს ჩვე­ვე­ბის კარ­გი მხა­რეა. ცუ­დი მხა­რე ის არის, რომ ზოგ­ჯერ ჩვე­ნი ჩვე­ვე­ბი ჩვე­ნი­ვე სა­წი­ნა­აღ­მდე­გოდ მოქ­მე­დებს. ეს მა­შინ ხდე­ბა, რო­დე­საც ჩვე­ვამ შე­ას­რუ­ლა თა­ვი­სი ფუნ­ქცია, ან თა­ვი­სი ცუ­დი მხა­რე გვაჩ­ვე­ნა. ტყუ­ი­ლი იქ­ნე­ბა თუ ვიტ­ყვით, რომ რო­მე­ლი­მე ჩვენ­გა­ნი ცუდ ჩვე­ვას სპე­ცი­ა­ლუ­რად იძენს. თუ ყუ­რად­ღე­ბით და­აკ­ვირ­დე­ბით, ნე­ბის­მი­ერ ჩვე­ვას შე­იძ­ლე­ბა და­დე­ბი­თი მხა­რე მო­ვუ­ძებ­ნოთ.
შე­ხე­დეთ ამ მა­მა­კაცს, რო­მელ­მაც მრა­ვა­ლი წლის წინ მო­სა­დუ­ნებ­ლად და­იწ­ყო სი­გა­რე­ტის მო­წე­ვა. შე­საძ­ლოა ახ­ლა ის უკ­ვე კარ­გად ხვდე­ბა, რომ მო­დუ­ნე­ბის ეს სა­შუ­ა­ლე­ბა სი­ცოც­ხლეს უმოკ­ლებს.